प्र.1. खालील पर्यायातून योग्य पर्याय निवडून खूण करा.
क) छोटेसे कोण आहेत ?
(1) मुले 2) भाऊ 3) बहिणी 4) बहीणभाऊ)
उत्तर: 4) बहीणभाऊ
ख) शेतांना ते काय देणार आहेत ?
(1) खत 2) बहार 3) औषध 4) पाणी)
उत्तर: 2) बहार
ग) बहीणभाऊ कसे गाणार आहेत ?
(1) सुरात 2) मोकळ्या श्वासाने 3) उदासपणे 4) मोकळ्या गळ्याने)
उत्तर: 4) मोकळ्या गळ्याने
प्र.2. एका वाक्यात उत्तरे लिहा.
- बहीणभाऊ नवीन आकार कशाला देणार आहेत ?
उत्तर: बहीणभाऊ उद्याच्या जगाला आणि उद्याच्या युगाला नवीन आकार देणार आहेत.
- बहीणभाऊ कशाच्या सुंदर बागा बनवणार आहेत ?
उत्तर: बहीणभाऊ ओसाड आणि उजाड जागांच्या सुंदर बागा बनवणार आहेत.
- बहीणभाऊ कोणाला नवीन बहार देणार आहेत ?
उत्तर: बहीणभाऊ शेतांना, मळ्यांना, फुलांना आणि फळांना नवीन बहार देणार आहेत.
- बहीणभाऊ कोठे जाऊन गाणार आहेत ?
उत्तर: बहीणभाऊ मोकळ्या आभाळी जाऊन गाणार आहेत.
- बहीणभाऊ मोकळ्या गळ्याने काय करणार आहेत ?
उत्तर: बहीणभाऊ मोकळ्या गळ्याने गाणार आहेत.
प्र.3. सविस्तर उत्तरे लिहा.
- तुमच्या मते हे ‘बहीणभाऊ’ कोण आहेत आणि त्यांना काय करायचे आहे ?
उत्तर: माझ्या मते हे ‘बहीणभाऊ’ उद्याचे भविष्य असणारी लहान मुले आहेत, ज्यांना मोठे होऊन जगाला नवीन आकार द्यायचा आहे आणि ओसाड जागांवर बागा फुलवून सर्वांना एकत्र करून नवीन जीवन पाहायचे आहे.
ख) बहीणभाऊ आनंद कसा आणि कोठे घेणार आहेत ?
उत्तर: बहीणभाऊ मोकळ्या आभाळी जाऊन, मोकळ्या गळ्याने गात, निर्मळ मनाने आणि आनंदभराने एकमेकांना आनंद देऊन आणि घेऊन आनंद घेणार आहेत.
प्र.4. खालील पद्यांशाच्या आधारावर विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
- निर्मळ मन म्हणजे कसे मन ?
उत्तर: निर्मळ मन म्हणजे निखळ, पवित्र आणि कोणत्याही रागा-लोभाविना असलेले मन.
- बहीणभाऊ कोणाबरोबर कसे राहणार आहेत ?
उत्तर: बहीणभाऊ सर्वांसोबत प्रेमाने एकत्र राहणार आहेत आणि नवीन जीवन पाहणार आहेत.
- कोण कोण मिळून एकच होणार आहेत ?
उत्तर: अनेक देशांचे, भाषांचे आणि वेशांचे लोक मिळून एकच (एकत्र) होणार आहेत.
व्याकरण – विशेषण (स्वाध्याय)
प्र.1. खालील वाक्यातील विशेषणे ओळखा.
क) राज मेहनती आहे. -> मेहनती
ख) हिमालय शुभ्र आहे. -> शुभ्र
ग) सूर्य तेजोमय आहे. -> तेजोमय
घ) गेली पंधरा वर्षे आम्ही इथे राहत आहोत. -> पंधरा
ङ) एक डझन केळी घेतली. -> एक डझन
च) असलाच रूमाल मला हवा होता. -> असलाच
छ) रस्ते ओलेचिंब झालेले आहेत. -> ओलेचिंब
ज) रोज तीन लीटर पाणी प्यावे. -> तीन लीटर
झ) आम्ही दोघे भाऊ-बहीण आहोत. -> दोघे
प्र.2. खालील शब्द योग्य रकान्यात लिहा.
(एक किलो, तो, पाच, नऊ वेळा, त्याचा, दोन डझन, दोन वस्तू, 3 क्विंटल, माझा, हुशार, आज्ञाधारक, खोडकर)
गुणवाचक: हुशार, आज्ञाधारक, खोडकर, एक किलो, 3 क्विंटल (येथे परिमाणवाचक शब्दांना गुणवाचक सदरात पुस्तकाच्या नियमानुसार धरले आहे)
संख्यावाचक: पाच, दोन डझन, दोन वस्तू
गणनावाचक: नऊ वेळा
सार्वनामिक: तो, त्याचा, माझा
विरामचिन्हे (स्वाध्याय)
योग्य विरामचिन्हांचा उपयोग करा.
क) सॅलेडमध्ये काकडी टोमॅटो बीट एखादे कडधान्य वापरता येते
-> सॅलेडमध्ये काकडी, टोमॅटो, बीट, एखादे कडधान्य वापरता येते.
ख) संभाजी महाराजांना छावा म्हणत असत
-> संभाजी महाराजांना ‘छावा’ म्हणत असत.
ग) एक मुलगा म्हणाला मॅडम मला व्याकरण कठीणच वाटते
-> एक मुलगा म्हणाला, “मॅडम, मला व्याकरण कठीणच वाटते.”
घ) मॅडम म्हणाल्या यावर एक सोपा उपाय संणते
-> मॅडम म्हणाल्या, “यावर एक सोपा उपाय सांगते.”
ङ) अरे वाऽह किती सोपा उपाय आहे हा
-> “अरे वाह! किती सोपा उपाय आहे हा!”