धडा: २. माझा अनुभव

मराठी सुलभभारती इयत्ता ६ वी

धडा: २. माझा अनुभव

१. शब्दार्थ (Word Meanings)

• १) लुकलुकणे = चमकणे
• २) तल्लीन होणे = दंग होणे / गुंग होणे
• ३) बिलगणे = प्रेमाने जवळ येणे
• ४) कडकडून भेटणे = प्रेमाने मिठी मारणे
• ५) गहिवरून येणे = मन भरून येणे
• ६) धमाल = मजा
• ७) पाडाचा आंबा = अर्धवट पिकलेला आंबा
• ८) आमराई = आंब्याच्या झाडाची बाग

२. प्रश्न १: का ते लिहा (Give Reasons)

• १) रिमाने आनंदाने उड्या मारल्या.
• उत्तर: आगगाडीने मामाच्या गावाला जायचे आहे, म्हणून रिमाने आनंदाने उड्या मारल्या.
• २) मुलाने बाळाला मांडीवर घेतले.
• उत्तर: मावशीच्या मांडीवर बसलेले बाळ मुलाकडे पाहून खुदकन हसले, म्हणून मुलाने बाळाला मांडीवर घेतले.
• ३) मुलाचे मन आनंदाने थुईथुई नाचू लागले.
• उत्तर: पानांची सळसळ, नदीची खळखळ, पक्ष्यांची किलबिल, गाईचे हंबरणे आणि शेते पाहून मुलाचे मन आनंदाने थुईथुई नाचू लागले.
• ४) ‘पण सुट्टी कधी संपली, ते आम्हाला समजलेच नाही’, असे मुलांना का वाटले?
• उत्तर: सुट्टीत विहिरीवर पोहायला जाणे, शेतात बागडणे, आंब्याच्या झाडावर चढून कैऱ्या व आंबे तोडून खाणे, बैलगाडीतून मामाबरोबर फेरफटका मारणे, कधी आमराईत फिरायला जाणे या सर्व मजेत सुट्टी कधी संपली ते मुलांना कळलेच नाही.

३. आवाजदर्शक शब्द / जोड्या जुळवा (Sound Words)

• १) आगगाडी – झुकझुक
• २) पैंजण – छुमछुम
• ३) घुंगुरमाळा – खुळखुळ
• ४) बैलगाडी – खडखड
• ५) पाणी – खळखळ

४. पशुपक्ष्यांचे आवाजदर्शक शब्द (Animal Sounds)

• १) गाय – हंबरते
• २) बकरी – बें बें
• ३) वाघ – डरकाळी
• ४) बेडूक – डराव डराव
• ५) कुत्रा – भुंकणे
• ६) मांजर – म्याव म्याव
• ७) मोर – केकारव

५. प्रश्न ३: नादमय शब्द लिहा (Rhythmic Words)

• १) फडफड
• २) सळसळ
• ३) खळखळ
• ४) खडबड
• ५) थुई थुई
• ६) खुळखुळ

६. प्रश्न ४: समानार्थी शब्द लिहा (Synonyms)

• १) वारा = पवन, वायू
• २) तोंड = मुख, चेहरा
• ३) रस्ता = मार्ग, सडक
• ४) आई = माता, जननी
• ५) शेत = शिवार, वावर

७. खालील शब्दांचा वाक्यात उपयोग करा (Make Sentences)

• १) खुदकन हसणे: बाळ खुदकन हसले.
• २) गाढ झोपणे: आई गाढ झोपली होती.
• ३) कडकडून भेटणे: अमेरिकेतून आल्यावर मी भावाला कडकडून भेटलो.
• ४) टुकुटुकु पाहणे: बाळ सर्वांकडे टुकुटुकु पाहत होते.
• ५) आनंदाने थुईथुई नाचणे: आकाशात काळे ढग पाहून मोर आनंदाने थुईथुई नाचू लागला.
• ६) गहिवरून येणे: भावाला निरोप देताना मला गहिवरून आले.

८. प्रश्न ५: ‘बाजारहाट’ यासारखे जोडशब्द लिहा (Compound Words)

• १) धावपळ
• २) भाजीपाला
• ३) धनधान्य
• ४) नातीगोती

९. प्रश्न ११: वचन बदला (Change the Number/Plurals)

• एकवचन – अनेकवचन
• १) डोळा – डोळे
• २) पाटी – पाट्या
• ३) अंगठी – अंगठ्या
• ४) बांगडी – बांगड्या
• ५) पुस्तक – पुस्तके
• ६) झाड – झाडे

१०. खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा (Underline the Nouns) (उत्तरातील नामे ठळक केली आहेत)

• १) बाबाचा सदरा उसवला.
• २) सुमनने गुलाबाचे रोपटे लावले.
• ३) मुले बागेत खेळत होती.
• ४) समोरून बैल येत होता.
• ५) सरिता व प्ररिधी चांगल्या मैत्रिणी आहेत.